Hız Problemlerinde Karşılaşma Formülü — Çözümlü Soru ve Örnekler
Formül Özeti
- Birbirine doğru hareket (karşılaşma)
t = x / (V₁ + V₂)Araçlar arasındaki mesafe her saat hızlarının toplamı kadar kapanır.
- Aynı yönde hareket (yetişme)
t = x / (V₁ − V₂)Arkadaki araç daha hızlıysa (V₁ > V₂) aradaki mesafe her saat hızlarının farkı kadar kapanır.
- Zıt yönlere uzaklaşma
x = (V₁ + V₂) × tAynı noktadan zıt yönlere çıkan araçlar arasındaki mesafe her saat hızlarının toplamı kadar büyür.
x: araçlar arasındaki mesafe, t: süre, V₁ ve V₂: araçların hızları.
Soru
A ve B şehirleri arasındaki mesafe 480 km’dir. A’dan saatteki hızı 70 km olan bir araç ile B’den saatteki hızı 50 km olan başka bir araç aynı anda birbirine doğru harekete başlıyor. Bu iki araç kaç saat sonra karşılaşır?
Çözüm (Adım Adım)
- 1.Karşılaşma problemlerinde temel formül: Yol = (Hızlar Toplamı) × Zaman (t).
- 2.Verilenleri yerine koyalım: Toplam Yol = 480 km.
- 3.Birinci aracın hızı V1 = 70 km/sa, ikinci aracın hızı V2 = 50 km/sa.
- 4.Hızlar toplamı: V1 + V2 = 70 + 50 = 120 km/sa.
- 5.Formülü uygulayalım: 480 = 120 × t.
- 6.Zamanı bulmak için her iki tarafı 120’ye bölelim: t = 480 / 120 = 4 saat.
- 7.Kontrol: 4 saatte A’dan çıkan araç 70 × 4 = 280 km, B’den çıkan araç 50 × 4 = 200 km yol alır; 280 + 200 = 480 km, yani araçlar tam bu anda karşılaşır.
Doğru Cevap
C) 4 saat
Örnek: Aynı yöne giden araçlar: yetişme süresi
Aralarında 60 km bulunan iki araç aynı anda aynı yöne hareket ediyor. Arkadaki aracın hızı saatte 90 km, öndekinin saatte 60 km’dir. Arkadaki araç kaç saat sonra öndekine yetişir?
- 1.Aynı yöne giden araçlarda aradaki mesafe her saat hızların farkı kadar kapanır: 90 − 60 = 30 km/sa.
- 2.Yetişme formülü: t = x / (V₁ − V₂) = 60 / 30 = 2 saat.
- 3.Kontrol: 2 saatte arkadaki araç 180 km, öndeki 120 km yol alır; aradaki fark 60 km olduğundan başlangıçtaki mesafe tam kapanmıştır.
Cevap: 2 saat
Sık Yapılan Hata
Öğrenciler bazen hızları toplamak yerine birbirinden çıkarır veya yolu yanlış böler. Birbirine doğru hareket eden araçlarda mesafenin kapanması için hızlar toplanır; aynı yöne giden araçlarda ise hızlar çıkarılır.
Konu İpucu
Karşılaşma sorularında iki aracın 1 saatte kapattığı toplam mesafe, hızlarının toplamına eşittir.